ਥਿਤੀ (ਕਬੀਰ ਜੀ)

ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੂਰਜ ਹੈ ਤੇ ਧਰਤੀ ੩੬੫ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਧਰਤੀ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਵੇ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆਂ ਮਨੁਖ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਲਿਆ ਹੈ। ਬਾਰਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੰਡਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਦੇ ਇਕ ਸਾਲ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆਂ ਚੰਦਰਮਾ ਬਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਘੱਟਦਾ-ਵਧਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਬਾਰੇ ਵੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਇਕ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਥਿਤ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਬਾਰਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਰਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਮਨੁਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਉਹ ਗਿਆਨਮਈ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਿੰਨਾ ਲੋਕਾਂ, ਭਾਵ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਰਾਤ ਦਿਨ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਰੁਕਣ ਵਾਲੇ ਅਨੰਦਮਈ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਛਹਿਬਰ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰਾਂ ਦੀ ਵਾਧ ਘਾਟ ਜਾਂ ਦੁਖ ਤਕਲੀਫ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਉਸ ਮਨੁਖ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਢੁਕਦਾ। ਮਨੁਖ ਦੀ ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜਿਆ ਮਨੁਖ ਫਿਰ ਮਨੁਖ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸਰੂਪ ਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਰਬਤ ਦੇ ਭਲੇ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਜਗਤ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਮੁਜੱਸਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇਹ ਬੜੀ ਹੀ ਵਚਿਤਰ ਤਬਦੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।