ਸਲੋਕ ਸੇਖ ਫਰੀਦ ਜੀ

ਸੇਖ ਫਰੀਦ

ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਸਲੋਕ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁਖ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਲ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨੁਖਾ ਦੇਹੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਜਾਈਂ ਗਵਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਮੌਕਾ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਿਛਲੇ ਸਲੋਕ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਦਾ ਦੁਹਰਾਉ ਕਰਦਿਆਂ ਪਹਿਲੀ ਤੁਕ ਵਿਚ ਫਰੀਦ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯਾਦ ਰਖੋ, ਜਿਸ ਸੁੰਦਰ ਦੇਹੀ ਦਾ ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਸੀ ਉਹ ਘੜੇ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਗਈ ਹੈ। ਸੁਆਸਾਂ ਰੂਪੀ ਡੋਰ ਟੁੱਟਣ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਮੁਰਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਗਲੀ ਤੁਕ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਨੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ਬਦ ‘ਭੁਇ ਭਾਰੁ ਥੇ’ ਵਰਤਦਿਆਂ ਦਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਨਿਰਾ ਭਾਰ ਹੀ ਸੀ। ਸੁਆਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਭਾਰ ਕਿਉਂ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਜੁਆਬ ਵੀ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਸਾ ਰਾਗ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦਗੀ ਵਿਸਰ ਗਈ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਭਾਰ ਹੀ ਹਨ: ਵਿਸਰਿਆ ਜਿਨ੍ ਨਾਮੁ ਤੇ ਭੁਇ ਭਾਰੁ ਥੀਏ॥

ਅਜਿਹੇ ਮਨੁਖ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਦੁਨੀਆਦਾਰੀ ਦੇ ਲੇਖੇ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੁਰਿਆਈ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਖੀਰ ਗਵਾਏ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਮੁੜ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਸੰਕੇਤਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਮਝਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਨੇਕ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਸਲ ਅਨੰਦ ਇਸ ਅਭੇਦਤਾ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ।