ਸਲੋਕ ਸੇਖ ਫਰੀਦ ਜੀ

ਸੇਖ ਫਰੀਦ

ਇਸ ਸਲੋਕ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਇਕ ਪਤੀਬਰਤਾ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦਿਆ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਵੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀ ਕਰ ਪਾਉਂਦੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਝੂਠਾ ਪੈਂਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੇ। ਉਹ ਬਿਹਬਲ ਅਤੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਵਿਛੋੜਾ ਅਸਹਿ ਹੈ। ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਰੰਗ ਰਤੜੀ ਰੂਹ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਯਾਦ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਅਵੇਸਲਾਪਣ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਵਿਰਾਗ ਨਾਲ ਤੜਫਨ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਛਿਣ-ਭੰਗਰ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਵੀ ਉਹ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਤਾਂ ਦੂਰੀ ਦਾ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦਰਦ ਉਸ ਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਤਾਂ ਇਥੋ ਤਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਘੜੀ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਮਾਨੋ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕਲਜੁਗ ਦਾ ਆ ਜਾਣਾ ਹੈ: ਇਕ ਘੜੀ ਨ ਮਿਲਤੇ ਤਾ ਕਲਿਜੁਗੁ ਹੋਤਾ ॥

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਵਿਸਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਇਥੇ ਦੋ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਚਿਤ੍ਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਬੰਦਗੀ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪੱਲੇ ਕੇਵਲ ਪਛਤਾਵਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਪੈਰ ਠੀਕ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਤਿਆ ਹੈ, ਲਾਹਾ ਖੱਟ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਦੇਹੀ ਵਿਚੋਂ ਬਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੰਦਗੀ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਕ ਨਹੀ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ।