ਅਲਾਹਣੀਆ (ਮਹਲਾ ੩)

ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਸਾਹਿਬ

ਧਾਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੋਨਾ ਅਜਿਹੀ ਧਾਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੰਗਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਕਦੇ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਘੱਟਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਪਦੇ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁਖ ਦੀ ਦੇਹੀ ਵੀ ਸੋਨੇ ਜਿਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਗੁਰ-ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਸੱਚ ਅਧਾਰਤ ਜੀਵਨ ਜੀਵੇ।

ਗੁਰ-ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਲੜ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਣ ਮਾਇਆ ਦਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਭਰਮ-ਜਾਲ ਪਾਸੇ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁਖ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਮਨੁਖ ਫਿਰ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਹੀ ਗੁਣ-ਗਾਇਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਭਾਵ ਉਸ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੁਖ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਉਮੈ ਭਾਵ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਤ-ਦਿਨ ਅਨੰਦ ਭਰਪੂਰ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਫਿਕਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਫਿਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਲੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਹਨ।

ਪਦੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਫਿਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁਖ ਦੀ ਦੇਹੀ ਸੋਨੇ ਜਿਹੀ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਅਤੇ ਨੁਕਸ ਰਹਿਤ ਤਾਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇ ਮਨੁਖ ਗੁਰ-ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗਿਆਨ ਰੂਪ ਭਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।