ਦਿਨ ਰੈਣਿ

ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਟੀਕਿਆਂ ਜਾਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਉਚਾਰੇ ਜਾਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਸੰਪਰਦਾਈ ਵਿਆਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਇਕ ਸੰਖੇਪ ਉਥਾਨਕਾ ਸਿਰਜੀ ਹੈ।

ਸੰਤ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕ ਵਾਰ ਸਿਖਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਕਿਵੇਂ ਸਫਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ‘ਦਿਨ ਰੈਣਿ’ ਰਖ ਕੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ‘ਰੰਧਾਵੇ ਵਾਲੇ’ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਉਪਰ ਹੋਇਆ ਹੀ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।

ਉਪਰੋਕਤ ਉਥਾਨਕਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਾਣੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਢੰਗ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸੰਪਰਦਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਟੀਕਿਆਂ ਵਿਚ ਆਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਇਸ ਢੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਸਾਖੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਵਕਤਾ ਅਤੇ ਇਕ ਸਰੋਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।