ਸਲੋਕ ਸੇਖ ਫਰੀਦ ਜੀ

ਸੇਖ ਫਰੀਦ

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹਰ ਮਨੁਖ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਹੋਣ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸੁਖਮਈ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਸਕੇ। ਪਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੋੜ ’ਤੇ ਆਇਆ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਦੁਖ ਵੀ ਮਨੁਖ ਬੇਅੰਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਆਪਣੇ ਇਸ ਸਲੋਕ ਵਿਚ ਸਮਝਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁਖ ਦਾ ਇਸ ਪਾਸੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਕਬਰ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਥੇ ਕੀ ਹਾਲਤ ਹੋਵੇਗੀ? ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਿਰਤਕ ਮਨੁਖ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਕਾਬੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਕੇ ਕਬਰ ਵਿਚ ਲਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਹੇਠ ਸਿਰਾਹਣੇ ਵਜੋਂ ਇਟ ਰਖ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇਹੀ ਦੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਕੀੜੇ ਦੰਦੀਆਂ ਵੱਢ-ਵੱਢ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਮਿਰਤਕ ਦੇਹੀ ਨੂੰ ਇਕ ਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਇਆਂ ਜੁਗ ਬੀਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਹੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਹਰਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਦੇਹੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਦਰਸਾ ਕੇ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਨਿਆਵੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਮਗਰ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਯਾਦ ਰਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਬਰ ਅੰਦਰ ਦੀ ਦੇਹੀ ਦੀ ਤਰਸਜੋਗ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਤ ਦੇ ਬਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਭਜਨ-ਬੰਦਗੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੁਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸਚਮੁਚ ਨਹੀ ਪਛਤਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਦੁਨਿਆਦਾਰੀ ਵਿਚ ਉਲਝ ਕੇ ਗਵਾਉਣ ਨਾਲੋਂ, ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਸਫਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬੀਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਾਂ ਮੁੜ ਹੱਥ ਨਹੀ ਆਵੇਗਾ।