ਸਲੋਕ ਸੇਖ ਫਰੀਦ ਜੀ

ਸੇਖ ਫਰੀਦ

ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਬਣੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਛੱਪੜੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੰਸ ਆ ਉਤਰੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਚੁੰਝ ਡੋਬਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਾਣੀ ਖਾਰਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪੀਣਜੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਉਹ ਉਸ ਛੱਪੜੀ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਉਡ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਹੰਸ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਪੰਛੀ ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਏਨਾ ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਝਟਪਟ ਗਲਤ ਠੀਕ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਿਆਣਾ ਮਨੁਖ ਜੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਘਿਰ ਵੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਉਥੋਂ ਕਿਨਾਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੁਰੀ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਉਹ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਕਿਨਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਉਥੋਂ ਖਿਸਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਛੱਪੜੀ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੈ ਇਹ ਨਿਰਾ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਘਰ। ਉਚ ਆਤਮਾ ਲੋਕ ਇਸ ਵਿਚ ਖਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਬਲਕਿ ਨਿਰਲੇਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਇਥੋਂ ਕੂਚ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।