ਸਲੋਕ ਸੇਖ ਫਰੀਦ ਜੀ

ਸੇਖ ਫਰੀਦ

ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਬ ਹੋ ਕੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਆਪਣਾ-ਆਪ ਮੇਟ ਕੇ ਜਾਂ ਮਿਟਾ ਕੇ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਸਦਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਇਸ ਗੁਣ ਕਾਰਣ ਹੀ ਏਨੀ ਮਹਾਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜਿੰਨਾ ਮਹਾਨ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਅਸਲ ਗੁਣ ਨਿਮਰਤਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਕੋਈ ਨਿਮਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨਾ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮਨੁਖ ਲਈ ਇਸ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਏਨੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਮਨੁਖ ਜਿਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਉੱਤੇ ਹੀ ਤੁਰਦਾ-ਫਿਰਦਾ ਤੇ ਵਸਦਾ-ਰਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਮਨੁਖ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਾਂਭ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਰੋਂ ਢਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਹੋਰ ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਇਥੇ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਪਿਛਲੇ ਸਲੋਕ ਵਿਚ ਆਏ ਨਿਮਰ ਤੇ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਮਨੁਖ ਬਾਬਤ ਹੀ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਵਿਚਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਕਾਰਣ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਜੋਰ, ਲਾਚਾਰ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਵਿਚ ਨਿਮਰਤਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਹੀ ਉਹ ਆਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।