ਸਲੋਕ ਸੇਖ ਫਰੀਦ ਜੀ

ਸੇਖ ਫਰੀਦ

ਇਸਲਾਮ ਵਿਚ, ਜਿਹੜਾ ਰੱਬ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੇ, ਜੋ ਮਿਲੇ, ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਫਕੀਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰ ਮੋਹਰੇ ਮੰਗਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਦਰ ’ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਰਵੇਸ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਰਵੇਸ਼ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲੋਭੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਬਲਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਮਾਰਨ ਲਈ, ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਰਖਦੇ ਹਨ। ਹਉਮੈ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਰੱਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤੇ ਹਉਮੈ ਮਾਰਨ ਲਈ ਸਬਰ, ਸਿਦਕ, ਨਿਮਰਤਾ ਆਦਿ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜਰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਰਵੇਸ਼ੀ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਦਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਕੁਬੋਲ ਤੇ ਤਾਹਨੇ ਮਿਹਣੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਭੱਖੜਾ ਖਾਣਾ ਹੋਵੇ। ਭੱਖੜੇ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਰੀਕ ਅਤੇ ਸਖਤ ਕੰਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਕਸ਼ਟਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿਚ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਤਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਨਹੀ ਬਦਲਦੇ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦਰਵੇਸ਼ੀ ਦੀ ਜੋ ਅਸਲ ਰੀਤ ਜਾਂ ਰਵਾਇਤ ਹੈ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਚੋਪੜੀ ਰੋਟੀ ਉਪਰੋਂ ਤਾਂ ਥਿੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਵਿਚੋਂ ਖੁਸ਼ਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਵੀ ਚੋਪੜੀ ਰੋਟੀ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਹਰੋਂ ਧਰਮੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਸਬਰ, ਸੰਤੋਖ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਰੋ ਬਾਹਰੋਂ ਰੱਬੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਇਕਮਿਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁਖ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।