ਸਲੋਕ ਸੇਖ ਫਰੀਦ ਜੀ

ਸੇਖ ਫਰੀਦ

ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਰਾਤ ਆਪਣੀ ਦਿਨ ਪਰਾਇਆ। ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਮਨੁਖ ਪਰਿਵਾਰਕ ਤੇ ਸਮਾਜਕ ਕੰਮਾਂਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਅਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ। ਤੰਦਰੁਸਤ ਜੀਵਨ ਲਈ ਤਾਕਤ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਤੇ ਤਾਕਤ ਲਈ ਖਾਣਾ ਤੇ ਸੌਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਪਰ ਵਧੇਰੇ ਖਾਣਾ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸੌਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਘੱਟ ਖਾਣਾ ਤੇ ਘੱਟ ਸੌਣਾ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਜਲਦੀ ਸੌਣਾ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉਠਣਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਮਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਨੁਖ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿਤ ਅਤੇ ਵਿਹਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਜਿਹੜਾ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਨਾ ਕਰੇ ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਇਸ ਕਾਰਣ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁਖ ਰਾਤ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਹਿਰ, ਭਾਵ ਤੜਕਸਾਰ ਜਾਗ ਕੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਬਲਕਿ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਮੇਂ ਵੀ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੌਂ ਕੇ ਹੀ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁਖ ਸਮਝੋ ਜੀਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਮਰੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜੀਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਜੀਣਾ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।

ਹਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਸ ਨੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਕਦੇ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਰੱਬ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਡੀ ਭੁੱਲ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਰੱਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਰੱਬ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਖਦਾ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਰੱਬ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਯਾਦ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਉਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮਨੁਖ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ ਇਸ ਜਹਾਨ ਵਿਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭੁੱਲ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।