ਗੁਣਵੰਤੀ

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ

ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧ ਵਿਚ, ਜਗਿਆਸੂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚਲੀ ਪ੍ਰਭੂ-ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਤਾਂਘ ਨੂੰ ਗੁਰਸਿਖ ਅਗੇ ਜੋਦੜੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਗਿਆਸੂ ਗੁਰਸਿਖ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਤਾਂਘਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੀ ਬਿਰਹੋਂ-ਪੀੜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕੇ। ਉਹ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੁਰਸਿਖ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਗੁਰਸਿਖ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਭਾਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਰਾਹਨੁਮਾਈ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਕਰਵਾ ਸਕੇ। ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਧ ਵਿਚ ਗੁਰਸਿਖ ਵਲੋਂ ਜਗਿਆਸੂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਉਪਦੇਸ਼-ਮਈ ਉਤਰ ਹੈ। ਗੁਰਸਿਖ ਉਪਦੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਜਗਿਆਸੂ ਪ੍ਰਭੂ-ਮਿਲਾਪ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਗੁਰੂ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰੇ। ਮਨ ਦੀ ਚਤੁਰਾਈ ਅਤੇ ਦਵੈਤ-ਭਾਵ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰ-ਨਾਜ਼ਰਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਤਮਕ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੈਵੀ-ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ (ਗੁਣਵੰਤੀ) ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਹਰ ਇਕ ਤੁਕ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ 'ਜੀਉ' ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 'ਜੀਉ' ਦੀ ਇਕ ਸੁਹਜਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਇਹ ਵਰਤੋਂ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਮੂਲ ਪਾਠ ਵਿਚਲੀ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਾਬਦਕ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿਚ ‘ਜੀ’ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਿਕ ਪਖੋਂ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ ਅਰਥ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ, ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਵਾਰਥਕ-ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।